مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317Family and Its Educational Function in the Qur'an and Hadithخانواده و کارکرد تربیتی آن در قرآن و روایات716faمحمدرضاشاهرودیaزهرافیضیفعالیت های قرآنیزهراباقریs2018317Family as an effective institution in education and training of human being has nowadays been facing new forms that requires to present a fixed definition of it. Some people believe that by forming an institution like school the educational function of the family will be fulfilled and therefore the position and value of the family would be insignificant, though the family has some roles which no institution can undertake and take its place. Accordingly, this article aim to study the definition of “family” and its educational function in the Qur'an and Hadith. The research method applied in this article is documentary study and Semantics is used for the definition of “family” and for identification of family’s educational function, the analytical method is used. The results show that according to what Quran and Hadith says, family is formed by the lawful (allowed) relationship between husband and wife, their children and their causal and relative kinship. According to these sources family fulfills functions effective in moral education and training of its members. Also kindness and friendship between the family members and the continuity of relationship between parents and children and the type of the relationship between the family and the children reduces the problems and shortcomings stemming from the school teachings. Besides, as the family plays the practical role of the moral and religious actions, holds more effective influence on children in comparison to school. All in all the institution of family entails moral and religious functions in educating and training its members to the extent that school can never take its place.خانواده به عنوان نهادی تأثیرگذار در جهت تعلیم و تربیت انسان، در سال‌های اخیر با شکل‌های جدیدی مواجه شده که ارائه تعریفی ثابت از آن ضروری است. از سویی بسیاری بر این عقیده‌اند که با شکل‌‌گیری نهادهایی همچون مدرسه، کارکردهای تربیتی خانواده توسط سایر نهادها صورت می‌‌گیرد و همین امر جایگاه و منزلت خانواده را کاهش می‌‌دهد. این در‌حالی است که خانواده نقش‌‌هایی دارد که نهادهای دیگر نمی‌‌تواند عهدهدار آنها باشد و نمی‌‌تواند جایگزین خانواده شوند. از این رو، مقاله حاضر با هدف شناسایی تعریف و کارکردهای تربیتی خانواده از منظر قرآن و روایات تدوین شد. روش بررسی در این تحقق، مطالعه اسنادی بوده و در شناسایی معنای خانواده از معناشناسی و در شناسایی کارکرد تربیتی خانواده از روش تحلیلی بهره‌گرفته شده است. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد که بر اساس آیات و روایات، خانواده متشکل از پیوند شرعی میان زن و مرد، فرزندان آنها و خویشاندی نسبی و سببی است. بر اساس همین منابع، خانواده دارای کارکردهایی است که در تربیت اخلاقی و تعلیم اعضای خانواده مؤثر است. همچنین به وجود محبت و موًدت میان اعضای خانواده، استمرار ارتباط میان والدین و فرزندان و نوع ارتباط میان خانواده و فرزندان به گونه‌ای است که مشکلات و کاستی‌‌های ناشی از آموزش‌‌های مدرسه را برطرف کند. از سویی به دلیل انجام عملی بسیاری از موارد اخلاقی و دینی توسط خانواده، تأثیرگذاری آنها بر فرزندان بیش از مدرسه خواهد بود. در مجموع خانواده کارکردهای تعلیمی و تربیتی اخلاقی و دینی برای اعضای خود دارد که مدرسه نمی‌تواند جایگزین آن باشد.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37069

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317The Impact of Teaching Life Skills Based on Quran اثر بخشی آموزش مهارت‌های زندگی با رویکرد قرآنی1728faیحیی مهاجرiupمحیا زنده دل iybv2018317The present research has been done in order to investigate the impact of teaching life skills based on Quran (branch of mental health in female and male relationships) on the high school girls’ attitude towards friendship with the opposite sex. For this purpose, a research was conducted in the form of a quasi-experimental plan with pre-test and post-test and follow-up test in two groups. The statistical population of this research consisted of all students of high schools existing in the second region of Tehran Municipality. The statistical sample included 60 students from two different levels in the same school, i.e. two class groups from the 9th level and two class groups from the 10th level were selected by accessible sampling. Samples were randomly assigned to the controlling group and the experimenting group. The instrument used for this test was a researcher made questionnaire (on the attitude towards building relationship before the marriage) consisting of 30 questions. Repeated measures analysis of variance was used to analyze data. The research findings showed that teaching life skills based on Quran (branch of mental health in female and male relationships) has had an impact on the variable of high school girls’ attitude towards friendship with the opposite sex. Besides, analyzing the statistical data indicates the significance of the changes in the index of high school girls’ attitude towards friendship with the opposite sex. پژوهش حاضر به منظور بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی با رویکرد قرآنی (شاخۀ سلامت روان در روابط دختر و پسر) بر نگرش دختران دبیرستانی نسبت به رابطه دوستی با جنس مخالف صورت گرفت. به این منظور پژوهشی در قالب یک طرح پژوهشی نیمه‌آزمایشی از نوع دو گروهی همراه با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و آزمون پیگیری انجام گرفت. جامعۀ آماری این پژوهش کلیه دانش‌آموزان دبیرستان‌های منطقه دو تهران بود. نمونه آماری شامل شصت دانش‌آموز بود که از میان دو پایۀ تحصیلی از یک مدرسه انجام شد؛ به این صورت که دو کلاس از پایه نهم و دو کلاس از پایه دهم به شیوۀ نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. افراد گروه نمونه به طور تصادفی در گروه آزمایش و گروه کنترل گمارده شدند. ابزار مورد استفاده پرسشنامه محقق ساخته (نگرش به ارتباط قبل از ازدواج) با سی سوال بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون تحلیل واریانس مکرر استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش مهارت‌های زندگی با رویکرد قرآنی (شاخه سلامت روان در روابط دختر و پسر) بر متغییر وابستۀ نگرش دختران دبیرستانی نسبت به رابطه دوستی با جنس مخالف تأثیر داشته و بررسی داده‌های آماری نیز بیانگر معنی‌دار بودن تغییرات در شاخص نگرش دختران دبیرستانی نسبت به رابطه دوستی با جنس مخالف است.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37070

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317The Pathology of Effective Factors Influencing the Religious Upbringing of the Girls آسیب‌‌شناسی عوامل مؤثر بر تربیت دینی دختران2947faالهه هادیان رسنانیOI2018317One of the issues which has been neglected in the family and has paralyzed the religious upbringing of the children on the issue of modesty and hijab, is paying no attention or less attention to modesty and the failure to cultivate this belief in children at the very first days of birth and also to the periodical feature of upbringing in general. Other damaging factors in this area, are as follows: different way of thinking between parents in the family, failure in conveying a sense of value for hijab to the children by setting discourse in the family and failure in considering children’s upbringing course of time. Media and kinship relations are among other factors, whose ways of dealing be neglected, will lead to undesirable consequences in the religious upbringing of girls especially on the issue of modesty and hijab. This research tends to identify some of these damages in order to present solutions from Quran and Hadith for modifying the undesirable consequences. This study is practical in its kind and aims at investigating the proposed damages in the factors influencing the religious upbringing of the girls on the issue of modesty and hijab in the scope of the family. The method of the research is analytical-descriptive and aims at identifying damages that have influenced the religious upbringing of the family, on the issue of modesty and hijab and have led to neglect the time of childhood, which is counted as the best time for teaching and conveying valuable concepts of religion to children, and presenting modifying solutions from Qur'an and Hadith to resolve this issue. یکی از مسائل مورد غفلت در خانواده که موجب آسیب‌دیدن تربیت دینی فرزندان در مقوله حیا و حجاب می‌شود، بی‌توجهی یا کم‌توجهی به حیا و حفظ آن در کودکان از همان ابتدای تولد و مسئله فرآیند بودن تربیت است. از دیگر عوامل آسیب‌زا در این زمینه؛ ناهماهنگی والدین با یکدیگر در خانواده، انتقال ندادن احساس ارزشمندی حجاب به فرزندان از طریق گفتمان خانواده و بی‌توجهی والدین به دوره‌های تربیتی فرزند (ذکرشده در روایات)، رسانه و معاشرت‌های خانوادگی نیز از جمله موارد دیگر است که بی‌توجهی در چگونگی برخورد با آن‌ها، موجب اثرات نامطلوب در امر تربیت دینی دختران در مقوله حیا و حجاب می‌شود. این مقاله به بررسی برخی از آسیب‌ها و راهکارهای قرآن و سنت جهت بهبود آن‌‌ها ارائه کرده است. این پژوهش از نوع کاربردی است و با هدف بررسی آسیب‌‌های مطرح در عوامل تربیت دینی دختران در مقوله حیا و حجاب در حوزه خانواده انجام شده است. تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی درصدد پاسخ به این سؤال است که «چه آسیب‌‌هایی بر تربیت دینی خانواده در مسأله حیا و حجاب تأثیر نهاده و موجب شده است تا از فرصت کودکی که بهترین زمان برای آموزش و انتقال مفاهیم ارزشی به فرزندان است غفلت ورزیده شود و راهکارهای قرآن و سنت برای بهبود این مسأله چیست؟». http://jiqs.ir/en/Article/Download/37071

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317شناسایی و تحلیل خلأهاي موجود در پژوهش‌‌های انجام شده در زمینه آموزش ‌قرآن00fa2018317در کشور ما، به اقتضای جایگاه خاص دین اسلام در فرهنگ مردم ایران و جایگاه ویژه ‌قرآن در اعتقادات دینی، باید آموزش ‌قرآن مورد توجه خاص همگان باشد تا شرایط لازم برای تحقق اهداف این درس فراهم آید. از این رو، درس ‌قرآن، در بین دروس مختلف دوره‌‌های تحصیلی از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است. شاید بر اساس همین اهمیت است که تحقیقات زیادی پیرامون برنامه‌‌های آموزش ‌قرآن و وضعیت موجود آن‌ها در مدارس کشور انجام شده است. پژوهش حاضر، بنا دارد تا با مروری بر پژوهش‌‌های پیشین مرتبط با برنامه‌‌های آموزش ‌قرآن در مقطع تحصیلی ابتدایی، خلأها و شکاف‌‌های موجود در این تحقیقات را شناسایی و تحلیل کند. به منظور تحقق این هدف، از روش مطالعات کتابخانه‌‌ای استفاده شده است. بدین ترتیب، ابتدا مروری بر پژوهش‌‌های انجام شده در زمینه آموزش ‌قرآن در مقطع تحصیلی ابتدایی صورت گرفت. پس از مرور اولیه این تحقیقات، حیطه‌‌های کار شده و حیطه‌‌های کار نشده (خلأ‌‌ها) آن‌ها در سه بعد اهداف آموزش ‌قرآن، روش تحقیق و جامعه آماری این تحقیقات شناسایی و استخراج گردیدند. بر اساس یافته‌‌های این پژوهش، به نظر می‌‌رسد در تحقیقات انجام شده، بیشتر بر روخوانی و روان‌خوانی به عنوان اهداف برنامه‌‌های آموزش ‌قرآن در مدارس ابتدایی تأکید شده، و اهدافی مانند درک معنا و سبک زندگی در این تحقیقات کمتر مدنظر قرار گرفته‌‌اند. بسیاری از تحقیقات پیشین با روش‌‌های کمی انجام شده و تعداد کمی از این تحقیقات با استفاده از روش‌‌های تحقیق کیفی و بخصوص روش آمیخته (کمی-کیفی) اجرا شده‌‌اند. همچنین، نقش دانش‌‌آموزان و معلمان در تحقیقات پیشین بسیار پررنگ‌‌تر از نقش والدین، متخصصان تعلیم و تربیت و متخصصان علوم ‌قرآنی است و بیشتر تحقیقات پیشین مورد بررسی در تحقیق حاضر، در مقاطع تحصیلی ابتدایی انجام شده‌‌اند، و مقاطع تحصیلی متوسطه اول و دوم در این تحقیقات تا حد زیادی نادیده گرفته‌‌ شده‌‌اند.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37072

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317Identifying and Analyzing the Existing Gaps in Researches Done in the Field of Teaching Quran شناسایی و تحلیل خلأهاي موجود در پژوهش‌‌های انجام شده در زمینه آموزش ‌قرآن4770faزهرهجعفری‌فرdweزهرانقی زادهدانشگاه علوم پزشکی2018317Due to the special status of the religion of Islam in the culture of the Iranians in our country and the special place Quran has in the religious doctrine, teaching Quran must be to everyone's attention so that the requirements for achieving the goals of this course is provided. Hence, among the various courses being held during the educational year, the course of Quran is of special importance. Thus it may be for the same importance that there has been done many research on programs on teaching Quran and their current position in the schools of the country. This study, intends to make a review of the preceding studies related to programs on teaching Quran focusing on elementary level and identify and analyze the existing gaps in these researches. In order to achieve this objective, library studies is used. Therefore, first a review of studies on programs on teaching Quran focusing on elementary level was made. After a primary review on these researches, the areas discussed and the areas not discussed (gaps) were identified, extracted and categorized including three aspects as follows: objectives of teaching Quran, research method and statistical population. Based on findings of this study, it seems that in the previous researches, there has been put more emphasis on reciting and reading as the objectives of programs on teaching Quran in elementary level and objectives like meaning comprehension and lifestyle are considered secondary. Many of the previous studies are done with quantitative methods and a few are implemented using qualitative research method, particularly the combined method (quantitative-qualitative). Moreover, in the previous research the role of students and teachers is highlighted in comparison to the role of parents, experts in educating and training and experts in Quranic sciences, hence most previous researches discussed in this study are conducted on the elementary level, and the first and second level of high school are considerably ignored.در کشور ما، به اقتضای جایگاه خاص دین اسلام در فرهنگ مردم ایران و جایگاه ویژه ‌قرآن در اعتقادات دینی، باید آموزش ‌قرآن مورد توجه خاص همگان باشد تا شرایط لازم برای تحقق اهداف این درس فراهم آید. از این رو، درس ‌قرآن، در بین دروس مختلف دوره‌‌های تحصیلی از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است. شاید بر اساس همین اهمیت است که تحقیقات زیادی پیرامون برنامه‌‌های آموزش ‌قرآن و وضعیت موجود آن‌ها در مدارس کشور انجام شده است. پژوهش حاضر، بنا دارد تا با مروری بر پژوهش‌‌های پیشین مرتبط با برنامه‌‌های آموزش ‌قرآن در مقطع تحصیلی ابتدایی، خلأها و شکاف‌‌های موجود در این تحقیقات را شناسایی و تحلیل کند. به منظور تحقق این هدف، از روش مطالعات کتابخانه‌‌ای استفاده شده است. بدین ترتیب، ابتدا مروری بر پژوهش‌‌های انجام شده در زمینه آموزش ‌قرآن در مقطع تحصیلی ابتدایی صورت گرفت. پس از مرور اولیه این تحقیقات، حیطه‌‌های کار شده و حیطه‌‌های کار نشده (خلأ‌‌ها) آن‌ها در سه بعد اهداف آموزش ‌قرآن، روش تحقیق و جامعه آماری این تحقیقات شناسایی و استخراج گردیدند. بر اساس یافته‌‌های این پژوهش، به نظر می‌‌رسد در تحقیقات انجام شده، بیشتر بر روخوانی و روان‌خوانی به عنوان اهداف برنامه‌‌های آموزش ‌قرآن در مدارس ابتدایی تأکید شده، و اهدافی مانند درک معنا و سبک زندگی در این تحقیقات کمتر مدنظر قرار گرفته‌‌اند. بسیاری از تحقیقات پیشین با روش‌‌های کمی انجام شده و تعداد کمی از این تحقیقات با استفاده از روش‌‌های تحقیق کیفی و بخصوص روش آمیخته (کمی-کیفی) اجرا شده‌‌اند. همچنین، نقش دانش‌‌آموزان و معلمان در تحقیقات پیشین بسیار پررنگ‌‌تر از نقش والدین، متخصصان تعلیم و تربیت و متخصصان علوم ‌قرآنی است و بیشتر تحقیقات پیشین مورد بررسی در تحقیق حاضر، در مقاطع تحصیلی ابتدایی انجام شده‌‌اند، و مقاطع تحصیلی متوسطه اول و دوم در این تحقیقات تا حد زیادی نادیده گرفته‌‌ شده‌‌اند.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37073

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317References and Bibliography of Interdisciplinary Studies of Quran and Healthمنبع‌شناسی مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن و سلامت7184faمهدی اسمعیلی صدرآبادیسازمان قرآنیمحسنرفیع خواهفعالیت های قرانیآسیهاستادیsdfasdfasdfزهرانقی زادهدانشگاه علوم پزشکیمهدی گنجورسازمان قرآنی2018317The expansion of sciences and the existing relation among them has caused us to feel the necessity of incorporating interdisciplinary subject matters into specializations of any kind, more than before. Therefore, this research is conducted to provide a list of the existing interdisciplinary sources in the area of Quran and Health, in order to make it possible to step into the way of interdisciplinary subject matters and pave the way for the interested researchers of this area, so that they may be able to provide the necessary sources with ease by spending the less time. Thus by studying the books and authentic foreign and domestic websites such as: “noormags”, “science direct”, magiran”, “SID”, “Amazon”, “ProQuest” and etc., we have provided a list of books, articles and conferences and etc. in Persian or any other languages. Hope that the result of this research would be useful and practical and it shall set good grounds for the interested researchers.توجه به گستردگی علوم و ارتباط میان آنها موجب شده است تا در کنار تخصص‌گرایی، لزوم توجه به مباحث میان‌رشته‌ای بیش از پیش احساس شود. در همین راستا هدف این تحقیق تهیه فهرستی از منابع موجودمیان‌رشته‌ای در حوزه قرآن و سلامت بود تا علاوه بر حرکت در مسیر میان‌رشته‌‌ای، زمینه‌ای فراهم شود تا پژوهشگران علاقه‌‌مند به این حوزه بتوانند آثار و منابع مورد نیاز خود را به سهولت تهیه کرده و در انجام پژوهش از اتلاف وقت بپرهیزند. از همین روی با بررسی کتب و پایگاه‌های معتبر اینترنتی داخلی و خارجی از جمله «noormags»، «SID» ،«magiran»، «science direct»، «proQuest»، «Amazon» و ... به تهیه فهرستی از کتب، مقالات، همایش‌‌ها و ... به زبان‌های فارسی و غیرفارسی اقدام شد. امید است نتایج این پژوهش کارامد بوده و زمینه استفاده علاقه‌مندان را فراهم کند.http://jiqs.ir/en/Article/Download/37074

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم3327-23838172018317Comparative Analysis of Quran Verses and Hadith in the Books Golestan and Marzban nameh Written by Sa’diبررسی تطبیقی آیات و احادیث در گلستان سعدی و مرزبان‌نامه85102faسید محمد امیریالهام معینیانj2018317Narrative verses of the Holy Quran have always been a source of inspiration for Persian Muslim literates and poets and have benefited from the vast sea of Quran knowledge according to their literary works, their cognizance and insight. Sa’di Shirazi and Sa’d-al-din Varavini have used precious concepts of the divine word in their works and have used the verses of Quran as a gem to adorn their sweet sayings, so that by recalling the prophetic hadith, divine verses and stories, the reader will be guided to understand the Ethics and humane values, and will be encouraged do the good deeds. Marzban nameh and Golestan are of the most important works of Persian literature in the type of technical prose in the Sixth and Seventh century and since one of the important features of the prose of this period is the use of Quran verses and hadiths, this study by using descriptive- comparative method, investigates the frequency of Quran verses and hadiths applied in these two books; besides it presents various examples of verses, hadiths, Quranic themes and Arabic quotations and statements, and also studies the ways by which these verses and hadiths are shown in these two books. One of the results of this study shows that Sa’di and Varavini have been successful in integrating Arabic themes and statements with Persian proseآیات حکمی قرآن مجید، همواره منبع الهام‌ بخش ادیبان و شاعران مسلمان پارسی‌زبان بوده است و هر کدام به فراخور آثارادبی، شناخت و بینش خود، از دریای بیکران معارف قرآنی بهره برده‏اند. سعدی شیرازی و سعدالدین وراوینی در آثارخود از مضامین گوهربار کلام الهی بهره برده‏اند وآیات قرآنی را همچون نگینی، زینت‌بخش سخن و کلام شیرین خود کرده‌اند تا به مدد احادیث نبوی، قصص و آیات الهی، خواننده را به شناخت اخلاقیات و ارزش‌های انسانی و انجام عمل نیک فراخوانند. «مرزبان نامه» و «گلستان» از آثار مهم ادب فارسی در قرن ششم و هفتم در نوع نثر فنی به شمار می‌روند و ازآنجا که یکی از خصیصه‌های مهم نثر این دوره، استفاده از آیات و احادیث است؛ لذا مقاله حاضر تلاش می‏کند با استفاده از روش توصیفی‌-‌ تطبیقی، نحوه کاربرد تجلی آیات و احادیث در دو کتاب گلستان و مرزبان‌نامه را با ذکر نمونه‌های مختلف از آیات، احادیث، مضامین قرآنی، استشهادها و عبارت‌های عربی بیان کرده و شیوه‌های بروز و ظهور آیات و احادیث را در دو کتاب مذکور بررسی کند. یکی از نتایج پژوهش حاضر این است که سعدی و وراوینی به خوبی توانسته‌اند مضمون‌ها و عبارت‌های عربی را با نثر فارسی تلفیق دهندhttp://jiqs.ir/en/Article/Download/37075